Bakır, New York vadeli işlemlerinde pound başına 6,89 dolardan kapanarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Çarşamba günü Londra’da da benzer bir tarihi zirve kaydedildi. Yılbaşından bu yana kırmızı metalin değeri %15’i aştı ve aynı dönemde altın, gümüş, Bitcoin ve S&P 500 endeksinden daha fazla değer kazandı.
Yapay zeka altyapılarının hızla büyümesi, büyük veri merkezlerinin kurulması, elektrik şebekelerinin genişletilmesi ve yüksek enerji tüketen yapay zeka sistemleri bakıra yönelik talebi artırdı. Elektrikli araç üretimi ve geniş çaplı elektrifikasyon yatırımları da bu talebi destekledi. Elektronikten otomotive, konutlardan enerji altyapısına kadar bakırın çok çeşitli kullanım alanı bulunması, onu küresel ekonominin kritik metallerinden biri hâline getiriyor.
Talep hızla artarken, üretim tarafında aynı ölçüde genişleme görülmüyor. Küresel bakır madeni üretimi yılın ilk yarısında %1,1 geriledi; Şili’de olumsuz hava koşulları ve maden kalitesindeki düşüş nedeniyle üretim aynı dönemde %6,6 azaldı. Uluslararası Bakır Çalışma Grubu verileri işlenmiş bakırda küresel bir fazlalık bulunsa da, madencilikte yaşanan gerileme gelecekte arzın talebi karşılamakta zorlanabileceği yönündeki endişeleri güçlendiriyor.
ABD’nin tarife politikası da fiyatları yukarı itti. Trump yönetimi geçen yıl yarı işlenmiş bakır ürünlerine %50 tarife uyguladı ve yeni tarifeler getirilebileceğine dair belirsizlik, küresel piyasadaki dengeleri değiştirdi. Olası yeni tarifelerden önce pozisyon almak isteyen tüccarlar, ABD’ye büyük miktarda bakır sevk etti ve metalin diğer piyasalardaki kullanılabilir arzını azalttı.
Analistler, fiyat hareketinin yalnızca klasik arz‑talep dengesizliğiyle açıklanamayacağını belirtiyor. Tarifelerdeki belirsizlik şirketleri stok yapmaya yöneltirken, yapay zeka ve elektrifikasyondan gelen uzun vadeli talep, madencilik sorunları ve kısa vadeli tarife endişeleri bir arada fiyatları yukarı yönlü baskı altında tutuyor. Bakır fiyatlarının bu seviyelerde kalması, üreticilerin hammadde maliyetlerini artırabilir ve maliyet artışlarının tüketicilere yansıyıp yansımayacağı şirketlerin fiyatlandırma politikalarına bağlı olacaktır. Uzun vadede ise yapay zeka veri merkezleri, elektrikli araçlar ve küresel elektrifikasyon yatırımlarının bakır talebini desteklemeye devam edeceği öngörülüyor.
